Sportverlichting die precies verlicht waar het moet, en nergens anders. Asymmetrische armaturen richten de lichtbundel gericht op het speelveld, zonder ongewenste uitstraling naar de omgeving. Dat betekent minder lichthinder voor omwonenden, betere lichtprestaties op het veld en een sterkere positie bij de omgevingsvergunningaanvraag.
Bij asymmetrische verlichting is de lichtbundel van een armatuur bewust ongelijkmatig verdeeld. In plaats van licht in alle richtingen uit te stralen, wordt de bundel eenzijdig gericht: neerwaarts en zijwaarts, uitsluitend richting het speelveld.
Traditionele symmetrische armaturen verliezen een groot deel van het uitgestraalde licht boven het veld, richting aangrenzende percelen of de hemel. Dat kost energie en veroorzaakt lichthinder. Asymmetrische armaturen zijn optisch zo ontworpen dat dit verlies vrijwel volledig wordt geëlimineerd.
Het resultaat is een hogere verlichtingssterkte op het veld, bij een gelijk of lager aansluitvermogen.
De lichtbundel stopt aan de rand van het speelveld. Aangrenzende woningen, tuinen en natuurgebieden ontvangen nauwelijks strooilicht. Dat maakt asymmetrische verlichting de voorkeurskeuze op locaties in of nabij woonwijken.
Omdat het licht volledig op het speelveld wordt gericht, is de benutting van het uitgestraalde licht veel hoger. Met minder wattage wordt een hogere gemiddelde lux-waarde op het veld bereikt dan bij een symmetrische opstelling.
Gemeenten en omgevingsdiensten stellen steeds vaker eisen aan de uitstraling van sportverlichting. Asymmetrische armaturen voldoen structureel beter aan de grenswaarden voor verlichtingssterkte op aangrenzende percelen (E-omgeving) uit de Nederlandse norm NPR 13201.
Een efficiëntere lichtbundel betekent dat hetzelfde verlichtingsniveau wordt bereikt met minder vermogen. Dat verlaagt de energiekosten direct en verkort de terugverdientijd van de investering.
Asymmetrische verlichting is bij herinrichting of uitbreiding van een sportpark eenvoudiger aan te passen. De lichtbundels zijn per mast instelbaar, waardoor toekomstige aanpassingen minder ingrijpend zijn.
Asymmetrische verlichting wordt toegepast op vrijwel alle buitensportaccommodaties. Wij plaatsen asymmetrische armaturen onder andere bij:
Voetbalvelden — zowel trainingsvelden als wedstrijdvelden, inclusief toplagen met UEFA-klasse vereisten.
Tennisbanen en padelbanen — compacte velden in bebouwde omgeving, waar lichthinder naar naburige percelen het meest kritisch is.
Korfbalvelden en handbalvelden — velden in woonwijken of op gedeelde sportparken met meerdere sportsoorten.
Hockeyvelden — kunstgrasvelden met hoge luxeisen en specifieke uniformiteitsvereisten.
Atletiekbanen — langwerpige velden waarbij de lichtbundel per mast een ander profiel vereist.
Multifunctionele sportparken — locaties met meerdere veldsoorten, waarbij per veld een afzonderlijk verlichtingsplan nodig is.
Sportveldverlichting moet voldoen aan Europese en nationale normen. De belangrijkste zijn:
EN 12193 — Sportveldverlichting Deze Europese norm beschrijft de minimale verlichtingseisen per sportsoort en klasse. Klasse III (recreatief) vereist doorgaans een gemiddelde verlichtingssterkte van 75 lux op voetbalvelden; klasse I (wedstrijdniveau met tv-opnames) kan oplopen tot 1.400 lux en hoger.
NPR 13201 — Verlichtingshinder De Nederlandse praktijkrichtlijn voor openbare en sportverlichting geeft grenswaarden voor strooilicht op aangrenzende percelen (E-omgeving) en voor de hemelse lichtvervuiling (obstructiehoek). Asymmetrische armaturen scoren op beide indicatoren structureel beter dan symmetrische alternatieven.
NBN EN 12193 (België) In België geldt dezelfde Europese norm, aangevuld met gemeentelijke en provinciale voorschriften die per regio kunnen variëren. Wij begeleiden Belgische opdrachtgevers bij de interpretatie en toepassing hiervan.
Onze DarkLicht oplossing is specifiek ontwikkeld voor situaties waar de omgevingsbelasting van sportverlichting een kritische factor is. DarkLicht combineert asymmetrische optiek met een nauwkeurig instelbaar stralingspatroon per mast, zodat de verlichtingssterkte op het veld maximaal is en de uitstraling naar de omgeving minimaal blijft.
DarkLicht is toepasbaar op bestaande masten en infrastructuur. Een vervanging van de armaturen alleen is in veel gevallen voldoende om te voldoen aan actuele omgevingsvergunningseisen of om klachten van omwonenden structureel op te lossen.
Wij verzorgen het volledige traject: van lichtscan en verlichtingsontwerp tot installatie en oplevermeting.
Voor sportverenigingen die kampen met klachten van omwonenden, een omgevingsvergunningaanvraag moeten indienen of willen investeren in een duurzamere accommodatie, is asymmetrische verlichting vrijwel altijd de meest effectieve oplossing.
Wij adviseren verenigingen ook over subsidiemogelijkheden voor verduurzaming van sportaccommodaties, zoals de BOSA-subsidie (Stimulering bouw en onderhoud sportaccommodaties). Asymmetrische LED-verlichting kwalificeert in veel gevallen voor subsidie.
Gemeenten die verantwoordelijk zijn voor gemeentelijke sportparken of die vergunningverlening voor sportverlichting beoordelen, profiteren van de objectieve meetbaarheid van asymmetrische oplossingen. Verlichtingsplannen op basis van asymmetrische armaturen zijn eenvoudiger te toetsen aan omgevingsplannen en geven meer zekerheid dat klachten van omwonenden worden voorkomen.
Wij leveren gemeenten complete verlichtingsplannen met berekende E-omgevingswaarden, inclusief documentatie voor het omgevingsloket.
Wat is het verschil tussen asymmetrische en symmetrische sportverlichting? Een symmetrische armatuur straalt licht gelijkmatig in alle richtingen uit. Een asymmetrische armatuur richt de bundel eenzijdig, uitsluitend op het speelveld. Dat resulteert in minder strooilicht, een hogere benutting en minder overlast voor de omgeving.
Is asymmetrische verlichting duurder dan symmetrische verlichting? De armatuurkosten liggen vergelijkbaar of iets hoger. Door het lagere aansluitvermogen dat nodig is voor dezelfde verlichtingssterkte zijn de energiekosten structureel lager, waardoor de totale investering op de langere termijn gunstiger uitpakt.
Kan ik mijn bestaande masten behouden en alleen de armaturen vervangen? In veel gevallen wel. Wij beoordelen bij een lichtscan of de bestaande mastopstelling en -hoogte geschikt is voor asymmetrische armaturen. Een volledige vervanging van masten is niet altijd nodig.
Hoe weet ik of mijn sportveld voldoet aan de normen? Wij voeren lichtmetingen uit met gekalibreerd meetapparatuur en toetsen de uitkomsten aan de geldende normen (EN 12193 en NPR 13201). Op basis van die meting stellen wij een rapport op dat bruikbaar is bij een vergunningaanvraag of subsidieaanvraag.
Bieden jullie ook onderhoud aan? Ja. Wij bieden onderhoudscontracten aan voor sportverlichting, inclusief periodieke lichtmetingen, lampvervanging en storingsherstel.
Wij verzorgen een vrijblijvende lichtscan op locatie en stellen een verlichtingsplan op dat aansluit bij de sportnormen, de omgevingseisen en het beschikbare budget. Neem contact op of vraag direct een lichtscan aan via het formulier.